Proef je Tuin!

Soils2Guts Project 2026

Op deze pagina vind je alles over het Proef je Tuin project — zowel voor deelnemers als voor wie meer wil weten. Ben je deelnemer en heb je een vraag? Kijk dan eerst bij de FAQ onderaan deze pagina.

Ontdek de smaak van gezonde bodem en verbind tuin, voeding en gezondheid

Steeds meer mensen voelen de behoefte om te weten waar hun eten vandaan komt, hoe het wordt geproduceerd en wat het betekent voor hun eigen gezondheid én voor de aarde. Tegelijk groeit het besef dat gezonde voeding begint bij een gezonde bodem: een levende wereld vol micro-organismen die planten voedt en onze gezondheid indirect beïnvloedt. Maar hoe sterk is die verbinding tussen bodemleven, smaak en welzijn nou precies? En wat kunnen gewone
tuiniers bijdragen aan dit onderzoek?

Het Proef je Tuin Project 2026 wil deze vragen samen met burgers onderzoeken. In dit unieke burgerwetenschappelijke project werken tuiniers uit de regio Leiden–Den Haag samen met onderzoekers van de Universiteit Leiden om te ontdekken hoe verschillende teeltmethoden invloed hebben op de smaak, kwaliteit en vitaliteit van gewassen.

Deelnemers gaan zelf aan de slag in hun tuin, zaaien met speciaal geselecteerde zaden, en meten op eenvoudige maar betekenisvolle manieren de gezondheid van hun bodem. Daarbij worden kleine bodem- en plantmonsters geanalyseerd om inzicht te krijgen in het microbioom: het onzichtbare ecosysteem dat alles met elkaar verbindt. Het project combineert natuurwetenschappelijk onderzoek met een sociale dimensie: naast bodem en planten kijken we ook naar hoe gemeenschap en ervaring onze relatie met eten en gezondheid beïnvloeden. Door samen te experimenteren, resultaten te delen en letterlijk te proeven van hun eigen oogst, ontdekken deelnemers hoe de kwaliteit van de bodem terug te vinden is in de smaak op hun bord – en hoe dit inzicht kan bijdragen aan een duurzamer en gezonder voedselsysteem.

Voor wie?

Mensen met een (volks)tuin in de regio Leiden–Den Haag die mee willen doen aan een uniek burgeronderzoek naar de relatie tussen bodem, smaak en gezondheid. In maart 2026 start het Proef je Tuin Project, waarin tuiniers samen met onderzoekers van de Universiteit Leiden van het Soils2Guts project onderzoeken hoe de bodemkwaliteit de smaak en voedingswaarde van gewassen beïnvloedt.

Wat ga je doen?

Als deelnemer ontvang je van ons een pakket met zaden, instructies en materialen voor een eenvoudig experiment in je eigen tuin. Het idee is dat je peultjes teelt met zo min mogelijk toevoegingen, en daarna voer je drie leuke en leerzame tests uit:

1. Bodemtest met de ‘onderbroekmethode’: begraaf een katoenen onderbroek en ontdek hoeveel er na een paar maanden overblijft. Hoe actiever het bodemleven, hoe sneller het textiel verdwijnt!

2. Smaaktest: proef je eigen oogst en beoordeel smaak, kleur en textuur.

3. Kleine bodem- en plantanalyse: deel een klein monster van je bodem en gewas voor verder onderzoek naar voedingsstoffen en het microbioom.

Daarnaast vragen we je om een kort vragenlijstje in te vullen over je tuinervaring en je beleving van smaak en gezondheid.

Tijdlijn

Voor de planten
Voor het logboek
Maart
15 maart — start
Lees de instructies en check of alles compleet is.
Planten
Zaaien kan vanaf eind maart, als het weer het toelaat.
April
Planten
Zaai niet later dan 10 april.
Logboek
Noteer de zaaidatum in het logboek.
Planten
Je plantjes zouden zich nu moeten ontkiemen.
Enquête
Eind april ontvang je de enquête. Vul de enquête in →
Planten
Vanaf 27 april kan de onderbroek de grond in.
Mei
Planten
Rijpe peultjes mogen van de plant worden verwijderd.
Logboek
Vergeet de foto-opdracht niet en update het logboek.
Logboek
Vanaf de eerste bloei: meet de wortelknolletjes — instructies staan in het logboek.
Juni
Planten
15–26 juni: we komen langs om te bemonsteren. Zorg voor genoeg rijpe peulen aan de planten.
Planten
Haal vanaf 22 juni de onderbroek uit de grond.
Interviews
We benaderen een aantal deelnemers voor een vervolginterview over bodem, voedsel en gezondheid.
Oogstfestival 4 juli 2026

Foto-opdracht: hoe zie jij de connectie tussen bodem, voedsel en gezondheid?

Ga op speurtocht met je telefoon en maak één foto per vraag:

  1. Wat is het meest kleine (maar zichtbare) leven in de bodem?
  2. Welk voedsel associeer jij met micro-organismen?
  3. Hoe raken micro-organismen in de bodem jouw eigen gezondheid?

Stuur elke foto met een korte toelichting (1–3 zinnen) naar proefjetuin@biology.leidenuniv.nl. Het gaat om wat jij ziet en voelt — niet om perfecte foto’s.

Spelregels: geen herkenbare personen, geen privacygevoelige informatie, alleen eigen foto’s.

Dit is Proef je Tuin

1

Ontdek wat er leeft in jouw bodem
Leer meer over het bodemleven in je eigen tuin en hoe dit samenhangt met voeding en gezondheid – én vergelijk jouw resultaten met die van andere deelnemers.

2

Doe mee aan uniek wetenschappelijk onderzoek
Je draagt actief bij aan een lopend onderzoeksproject waarin moestuiniers en wetenschappers samen werken aan kennis over bodem, voedsel en gezondheid.

3

Word onderdeel van een community
Ontmoet andere nieuwsgierige moestuiniers, wissel ervaringen uit en leer van elkaar – online én tijdens gezamenlijke momenten.

4

Van tuin tot bord
Ontvang inspiratie om met je oogst te koken, met speciale aandacht voor peultjes.

5

Beleef het Oogfestival
Vier de oogst tijdens een festival vol smaaktesten, workshops en inspirerende praatjes van wetenschappers en praktijkexperts.

6

Maak impact, gewoon vanuit je eigen tuin
Met jouw deelname help je mee aan kennis die bijdraagt aan een duurzamer voedselsysteem en gezondere bodems.

Veelgestelde vragen

Deelname

Het project is in maart 2026 gestart en de deelnemersgroep is gesloten. Houd deze pagina in de gaten voor toekomstige rondes.
De enquête wordt eind april rondgestuurd en is daarna ook te vinden op deze pagina.

De proeven

Bekijk de volledige instructies om zeker te zijn dat je niets over het hoofd ziet.
Tussen 15 en 26 juni komen we langs om je tuin te bemonsteren. We geven van tevoren door welk dagdeel we bij je langskomen, maar kunnen geen precieze tijdsindicatie geven. We kunnen zelfstandig aan het werk, dus je hoeft niet aanwezig te zijn, maar hebben soms wel toegang nodig tot de tuin. Van sommige mensen weten we al dat toegang lastiger is. Met hen maken we nauwere afspraken over het moment van bemonsteren.
Noteer alle handelingen die je doet met de planten, zoals wanneer je water geeft. Voor dit onderzoek raden we aan om niet te bemesten. Mocht je toch moeten bemesten, schrijf dan zo precies mogelijk op wat je wanneer hebt toegevoegd.

De peultjes

Pluk ze op basis van dikte, niet lengte. Sommige peulen worden snel dikker voordat ze lang zijn — zodra ze dikker worden, worden ze minder lekker. Houd de dikte dus goed in de gaten.
Ja, dat hoort bij dit ras. Zolang er geen poederige vlekken over het gehele blad zijn (een teken van meeldauw) is er niets aan de hand. Bij meeldauw: geef de bladeren meer ruimte en luchtcirculatie door eventueel andere takken te verwijderen.
Niet helemaal, maar meestal is er weinig aan de hand. Dit ontstaat vaak door te veel water in een bepaalde periode, wat leidt tot oedeem. Probeer ze iets droger te houden — het probleem trekt dan vanzelf weer weg.

Inleveren & Oogstfestival

We organiseren centrale verzamelpunten bij de tuinverenigingen. Je kunt het ook afgeven bij het Sylvius of Wijnhaven — zoek daar naar de daarvoor bestemde kartonnen doos.
Het Oogstfestival is op 4 juli. De locatie en het volledige programma volgen nog.
Neem 10 peulen mee die niet te dik zijn.

De resultaten worden gebruikt in wetenschappelijk onderzoek naar hoe we landbouw en gezondheid beter kunnen integreren, en laten zien hoe burgerwetenschap hieraan kan bijdragen.

Vul het inschrijfformulier in en ontvang je zadenpakket thuis of tijdens een ophaalmoment.

Vragen?Neem gerust contact op met:

width_199